ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ
ਕਵੀਸ਼ੇਰੀ ਅਤੇ ਢਾਡੀ ਜੱਥੇ ਸੁੱਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਢਾਡੀ ਜੱਥੇ ਵੀ ਬਣਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਢਾਡੀ ਜਥਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖ ਨਿਡਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੇ। ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਢਾਡੀ ਜਥਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਲੇਰਾਨਾਂ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਉਹ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਭਰਦੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥਿਆਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਹਿੰਦੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਨਾਭਾ ਦਾ ਸਿੰਘਣੀ ਜਥਾ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਭਜਨ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੇ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਸ ਜਥੇ 'ਤੇ ਕਈ ਝੂਠੇ ਕੇਸ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਕਵੀਸ਼ਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਬਾਰੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਰਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਤੇਜ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਭੈਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਛੇ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਨ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵੀਸ਼ਰੀਆਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਿਆਹ 1979 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਦਲੇਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇਖੀ, ਉਸਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਮਸਤ, ਭਾਈ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗੁਡੀਵਿੰਡ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਝੁਜਾਰੂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵੀਸ਼ਰੀਆਂ ਗਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਥਾ ਬਣਾਇਆ। ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।  ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਪੈਸਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀਆਂ ਸਨ।

2 ਨਵੰਬਰ 1990 ਨੂੰ, ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜਨਰਲ, ਭਾਈ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਐਸ.ਪੀ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਫਿਰ 24 ਨਵੰਬਰ 1990 ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸੰਘਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸ ਪੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬੈਠੇ ਸਨ।
 
"ਚੋਵੀ ਨਵੰਬਰ ਨ ਪੂਰੈ ਨੌ ਸੁਭਾ ਦੇ ਵੱਜੇ

ਸੰਘੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਲਾਇ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਹੋਰੀ ਆ ਗੱਜੇ।

ਆਖਿਆ ਖਾੜਕੂ ਏਹਨੂੰ ਸੋਧਨ ਲਈ ਲਗਾਨ ਨਾ ਦੇਰਾਂ,

ਐਸਪੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਰਤਾ ਸੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੇਰਾ"

  ਇਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇਖਦੀ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਾਲਮ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਗਸਤ 1991 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਿੰਡ ਰੱਖੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੱਸ ਰੋਕ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਇਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਕਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਧਰਮਕੋਟ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀ-ਕੀ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸੀਆਈਏ ਤਸੀਹੇ ਕੇਂਦਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਤਸੀਹੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੈਸੇਟਾਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਾਲਮ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਜੀਭ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਾਲਮ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕੈਸੇਟਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਈ ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੇਰਾਨਾ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।


ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦ - ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ

ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ link
https://youtu.be/6bFskP2qSk4?si=aVItFK0L3Cnn86qq